Protocol voor het verwijderen van amalgaamvullingen

Veilige techniek voor het verwijderen van kwikamalgaam (SMART)

De veilige techniek voor het verwijderen van amalgaam werd in 2016 officieel aanbevolen door de International Academy of Oral Medicine and Toxicology (IAOMT) als onderdeel van de IAOMT-protocolaanbevelingen. De laatste update vond plaats op 19 juli 2019. In 2019 werd de methode hernoemd tot Safe Mercury Amalgam Removal Technique (SMART) en werden tandartsen door de IAOMT geïnformeerd om zich voor SMART te laten certificeren. Als Dentram Tandheelkundige Klinieken adviseren wij deze techniek aan onze patiënten bij het verwijderen van amalgaamvullingen.

Op basis van de beschikbare wetenschappelijke bewijzen heeft de IAOMT uitgebreide veiligheidsaanbevelingen ontwikkeld voor het verwijderen van bestaande tandheelkundige kwikamalgaamvullingen, inclusief gedetailleerde beschermingsmaatregelen die tijdens de procedure moeten worden toegepast.

De aanbevelingen van de IAOMT zijn gebaseerd op traditionele veilige methoden voor het verwijderen van amalgaam, zoals het gebruik van maskers, spoelen met water en hoogvolume-afzuiging. Deze traditionele technieken zijn echter aangevuld met vele extra beschermende maatregelen die pas recent in wetenschappelijk onderzoek zijn vastgesteld.

• Een amalgaamafscheider moet zo worden geïnstalleerd, gebruikt en onderhouden dat kwikhoudend amalgaamafval niet in het afvalwater van tandheelkundige klinieken terechtkomt. Hiervoor moeten tandheelkundige apparaten met een amalgaamafscheider worden gebruikt.
• In de ruimte waar kwikvullingen worden verwijderd, moeten vacuümapparaten met een hoge capaciteit worden gebruikt die kwikdamp en amalgaamdeeltjes kunnen afzuigen die kunnen ontstaan tijdens het verwijderen van één of meer vullingen.
• Indien mogelijk moeten ramen worden geopend om de concentratie van kwik in de lucht te verminderen.
• Vóór de procedure moet de patiënt een suspensie van houtskool, chlorella of een vergelijkbare absorberende stof krijgen om te spoelen en door te slikken.
• Beschermende schorten moeten worden gebruikt voor de tandarts, het tandheelkundig personeel en de patiënt. Iedereen in de kamer moet beschermd worden, omdat grote hoeveelheden deeltjes tijdens de procedure kunnen ontstaan die mogelijk niet volledig door de afzuigapparatuur worden verwijderd. Het is aangetoond dat deze deeltjes zich vanuit de mond van de patiënt kunnen verspreiden naar de handen, armen, het gezicht, de borst en andere delen van het lichaam van zowel de patiënt als het tandheelkundig personeel.
• Er moeten nitrilhandschoenen zonder latex worden gebruikt.
• Maskers en haarnetjes moeten worden gedragen door de tandarts en al het tandheelkundig personeel dat zich in de kamer bevindt.
• De tandarts en alle medewerkers in de kamer moeten een geclassificeerd, goed afgesloten ademhalingsmasker gebruiken dat kwikdamp kan opvangen of een goed afgesloten masker dat lucht of zuurstof levert.
• Om de huid en kleding van de patiënt te beschermen, moet er onder of rond de rubberdam een barrière worden gebruikt die het hoofd, gezicht en de nek volledig bedekt, evenals een barrière die het hele lichaam bedekt.
• De patiënt moet via een neusmasker externe lucht of zuurstof krijgen om te voorkomen dat tijdens de procedure kwikdamp of amalgaamdeeltjes worden ingeademd. (De patiënt kan zuurstof krijgen via een neusmasker.)
• Een rubberdam van nitrilmateriaal zonder latex moet in de mond van de patiënt worden geplaatst om het werkgebied te isoleren.
• Om de blootstelling van de patiënt aan kwik te verminderen, moet onder de rubberdam een speekselafzuiger worden geplaatst.
• Tijdens het verwijderen van de amalgaamvulling moet de tandarts een orale aerosol-afzuiging zo dicht mogelijk bij het werkgebied gebruiken om de blootstelling aan kwik te verminderen.
• De warmte die ontstaat tijdens het verwijderen van amalgaam verhoogt de afgifte van kwik. Daarom moet tijdens de verwijdering overvloedig worden gespoeld (irrigatie) om een temperatuurstijging te voorkomen.
• Het amalgaam moet in delen worden gesplitst en met een kleine carbideboor zoveel mogelijk in grote stukken worden verwijderd.
• Nadat de verwijdering is voltooid, moet de mond van de patiënt grondig met water worden gespoeld en daarna met houtskoolpoeder, chlorella of een vergelijkbare absorberende stof.
• Met kwik besmette componenten, kleding, apparatuur, oppervlakken in de kamer en de tandartsstoel moeten op de juiste manier worden afgevoerd.
• Bij het reinigen van filters in de tandartsstoel of de afzuigeenheid moet het tandheelkundig personeel ook de hierboven beschreven geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken.
• Als veiligheidsmaatregel geeft de IAOMT aan dat zij het verwijderen van amalgaamvullingen bij zwangere of borstvoeding gevende vrouwen niet aanbeveelt, en ook niet aanbeveelt dat zwangere of borstvoeding gevende tandheelkundige medewerkers werkzaamheden uitvoeren die de structuur van amalgaamvullingen kunnen verstoren (inclusief het verwijderen ervan).